Suwmiarki - elektroniczne, noniuszowe, zegarowe i specjalne Mitutoyo, Limit, Insize, Sylvac

Suwmiarka to podstawowy przyrząd pomiarowy w warsztacie, na produkcji i w dziale kontroli jakości. Jednym narzędziem zmierzysz wymiar zewnętrzny, wewnętrzny, głębokość i stopień (odsadzenie) z rozdzielczością 0,01-0,05 mm. Suwmiarki różnią się sposobem odczytu (noniusz, czujnik zegarowy, wyświetlacz), zakresem pomiarowym, długością szczęk, dokładnością i odpornością na chłodziwo. W tym artykule wyjaśniamy, jak czytać te parametry i jak dobrać suwmiarkę do tolerancji, którą chcesz sprawdzić.

W sklepie Kammar24 w kategorii suwmiarki jest blisko 900 pozycji: od suwmiarek 150 mm po modele 3000 mm. Najszerzej reprezentowane marki to Insize (ponad 450 pozycji), Kinex / K-MET (159), Mitutoyo (77), Limit (74) i Sylvac (38), a obok nich Scala, Kemmler, Gedore, Geko, Staco, Yato i inni.

Rodzaje suwmiarek - noniuszowa, zegarowa, elektroniczna

• Suwmiarki noniuszowe (248 pozycji) - odczyt ze skali głównej i noniusza. Noniusz z 20 działkami daje wartość działki 0,05 mm, z 50 działkami - 0,02 mm. Nie potrzebują baterii, są odporne na pole magnetyczne i wilgoć, ale wymagają wprawy i dobrego oświetlenia. Przykład: Mitutoyo 530-122, 150 mm, działka 0,02 mm.
• Suwmiarki zegarowe (27 pozycji) - wynik odczytuje się z czujnika zegarowego, zwykle 1 mm na obrót wskazówki i działka 0,01 lub 0,02 mm. Szybszy odczyt niż na noniuszu, bez baterii. Dobrze widać na nich małe odchyłki przy pomiarach porównawczych. Przykład: Mitutoyo 505-732, 0-150 mm, 0,01 mm, ±0,02 mm.
• Suwmiarki elektroniczne (ponad 500 pozycji) - wyświetlacz LCD z rozdzielczością 0,01 mm, zerowanie w dowolnym punkcie (pomiar różnicowy), przełączanie mm/cale, często wyjście danych. Najszybsze w odczycie i najmniej podatne na błąd odczytu. Przykład: Mitutoyo 500-184-30 ABSOLUTE AOS, 150 mm, ±0,02 mm.

Rozdzielczość to nie dokładność

Najczęstszy błąd przy zakupie to utożsamianie rozdzielczości z dokładnością. Suwmiarka elektroniczna pokazuje wynik z rozdzielczością 0,01 mm, ale jej dopuszczalny błąd wskazania wynosi zwykle ±0,02-0,03 mm dla zakresu 150 mm, ±0,03-0,04 mm dla 200-300 mm i ±0,05 mm dla 500 mm. Tak opisane są np. suwmiarki Limit wykonane według normy DIN 862: CDH 150 mm ±0,03 mm, 500 mm ±0,05 mm. Wymagania dla suwmiarek określają norma PN-EN ISO 13385-1 (konstrukcja i charakterystyki metrologiczne) oraz niemiecka DIN 862.

Praktyczna zasada metrologii: niepewność przyrządu powinna być co najmniej 5-10 razy mniejsza od tolerancji, którą sprawdzasz. Suwmiarka ±0,02-0,03 mm nadaje się więc do wymiarów z tolerancją od ok. 0,2 mm wzwyż. Do pasowań (np. Ø 20 H7, tolerancja 0,021 mm) używa się mikrometru, średnicówki albo sprawdzianu - zobacz wpisy o średnicówkach i płytkach wzorcowych, którymi sprawdza się wskazania przyrządów.

Na co zwrócić uwagę w suwmiarce elektronicznej

• Stopień ochrony IP - IP67 oznacza pyłoszczelność i odporność na zanurzenie w wodzie (1 m, 30 min). Na obrabiarce, przy chłodziwie i oleju wybieraj IP67; IP54 wystarczy w kontroli jakości i na montażu. W Kammar24 ponad 250 suwmiarek ma wykonanie wodoodporne.
• Enkoder i system ABS - suwmiarki z systemem absolutnym (np. Mitutoyo ABSOLUTE) pamiętają punkt zerowy po wyłączeniu, nie trzeba ich zerować po każdym włączeniu ani przy szybkim przesuwie suwaka. Enkoder indukcyjny Mitutoyo AOS jest mniej wrażliwy na wodę i olej na prowadnicy niż klasyczny pojemnościowy.
• Transmisja danych - wyjście kablowe lub Bluetooth do komputera, tabletu lub systemu SPC eliminuje błędy przepisywania wyników. Przykład: Limit 150 mm z Bluetooth i IP67, cyfry wysokości 13 mm. Więcej o cyfrowych przyrządach z Bluetooth piszemy we wpisie o Sylvac.
• Bateria i czas pracy - zwykle SR44 lub CR2032. Mitutoyo podaje dla serii ABSOLUTE Digimatic do 3,5 roku pracy na baterii przy normalnym użytkowaniu, a automatyczne wyłączanie po 20 minutach bezczynności.

Zakres pomiarowy i długość szczęk

Najczęściej kupowane są suwmiarki 150 mm (ponad 120 pozycji), dalej 200 i 300 mm. Modele 500-3000 mm służą do dużych detali: kołnierzy, wałów, konstrukcji. Najdłuższa w ofercie, Sylvac ULH4, mierzy do 3000 mm. Oprócz zakresu sprawdź długość szczęk - standardowe 40 mm (150 mm) wystarczą do większości detali, ale do pomiaru grubości ścianki daleko od krawędzi albo średnicy dużego kołnierza potrzebne są szczęki 100-300 mm. Uwaga: im dłuższe szczęki, tym większy błąd przy zbyt silnym docisku.

Suwmiarki specjalne

W kategorii suwmiarki specjalne (345 pozycji) są przyrządy z kształtowymi szczękami do pomiarów, których nie wykona zwykła suwmiarka:

• do rowków i kanałków wewnętrznych - szczęki z zewnętrznymi końcówkami mierzą średnicę podtoczenia w otworze, np. Insize 1520-300WL, 20-300 mm, ±0,05 mm,
• punktowe - ostre szczęki do rozstawu otworów i wymiarów w trudno dostępnych miejscach, np. Insize 1185-150AWL, ±0,04 mm,
• do tarcz hamulcowych - długie szczęki obchodzą rant tarczy, pomiar bez demontażu, np. Kinex 0-100 mm,
• warsztatowe z długimi szczękami, traserskie (np. Kinex typu T 400/160 mm), do kół zębatych (pomiar grubości zęba na cięciwie, np. Kinex M50-500), do grubości ścianek rur, do skosów i fazek oraz wersje dla leworęcznych.

Jak mierzyć suwmiarką dokładnie

1. Temperatura - wymiary określa się w 20 °C (ISO 1). Stal wydłuża się o ok. 0,0115 mm na 1 m i 1 °C, aluminium o ok. 0,023 mm. Detal aluminiowy 150 mm cieplejszy o 10 °C od suwmiarki wyjdzie większy o ok. 0,035 mm - więcej niż cała dokładność przyrządu. Mierz detale po ostygnięciu i nie trzymaj suwmiarki długo w dłoni.
2. Mierz blisko prowadnicy - suwmiarka nie spełnia zasady Abbego (oś pomiaru nie leży w osi skali), więc pomiar końcami szczęk i zbyt mocny docisk zwiększają błąd. Obejmuj detal jak najgłębiej szczękami i dociskaj lekko, ze stałą siłą - pomaga w tym śruba lub kółko dokładnego przesuwu.
3. Prostopadle do osi - przy średnicach szukaj wartości maksymalnej (zewnętrzne) lub minimalnej (otwory), lekko kołysząc suwmiarką.
4. Sprawdzenie zera - przed pomiarem przetrzyj szczęki i sprawdź zero na zamkniętych szczękach. Dokładność warto okresowo potwierdzać płytkami wzorcowymi, a w firmach z systemem jakości - wzorcowaniem w akredytowanym laboratorium (świadectwo wzorcowania).
5. Przechowywanie - w etui, z lekko rozsuniętymi szczękami, bez kontaktu z magnesami i opiłkami. Nie przedmuchuj suwmiarki sprężonym powietrzem - wtłacza ono opiłki i chłodziwo pod suwak.

Jak wybrać suwmiarkę - ściągawka

1. Tolerancja wymiaru - powyżej 0,2 mm wystarczy suwmiarka ±0,02-0,05 mm; poniżej - mikrometr lub średnicówka.
2. Sposób odczytu - elektroniczna do szybkich pomiarów i zapisu danych, zegarowa do pomiarów porównawczych bez baterii, noniuszowa jako niezawodny przyrząd bez elektroniki.
3. Zakres i szczęki - dobierz z zapasem do największego detalu; długie szczęki tylko wtedy, gdy są potrzebne.
4. Warunki pracy - przy obrabiarce IP67, w laboratorium i na montażu IP54 lub bez uszczelnienia.
5. Funkcje - 4 funkcje pomiarowe (zewnętrzny, wewnętrzny, głębokość, stopień), śruba dokładnego przesuwu, wyjście danych, wersja dla leworęcznych.
6. Dokumenty - świadectwo kontroli producenta jest standardem; jeśli audyt wymaga spójności pomiarowej, zamów świadectwo wzorcowania.

Najczęściej zadawane pytania

Jaka jest dokładność suwmiarki elektronicznej 150 mm?

Rozdzielczość wynosi 0,01 mm, a dopuszczalny błąd wskazania - zwykle ±0,02 mm (np. Mitutoyo ABSOLUTE, Sylvac S_Cal EVO, Limit z Bluetooth) lub ±0,03 mm (suwmiarki według DIN 862, np. Limit CDH). Dla 200-300 mm to zwykle ±0,03-0,04 mm, a dla 500 mm ±0,05 mm.

Suwmiarka noniuszowa 0,05 czy 0,02 mm?

Noniusz 0,05 mm jest łatwiejszy w odczycie i wystarcza do prac ślusarskich i stolarskich. Noniusz 0,02 mm daje dokładniejszy odczyt, ale wymaga dobrego wzroku i oświetlenia - jeśli często mierzysz z dokładnością setnych części milimetra, wygodniejsza będzie suwmiarka elektroniczna lub zegarowa.

Czym różni się suwmiarka 4-funkcyjna od 2-funkcyjnej?

Suwmiarka 4-funkcyjna mierzy wymiary zewnętrzne, wewnętrzne, głębokość (wysuwką) i stopnie (czołem suwaka). Suwmiarka 2-funkcyjna ma tylko szczęki zewnętrzne i wewnętrzne - często są to modele warsztatowe z długimi szczękami, gdzie wysuwka nie ma zastosowania.

Jak często wzorcować suwmiarkę?

Norma nie podaje jednego okresu - ustala go użytkownik w zależności od intensywności użycia i wymagań systemu jakości. W praktyce przemysłowej najczęściej stosuje się 12 miesięcy, a przy intensywnym użyciu na produkcji - krócej. Między wzorcowaniami warto sprawdzać zero i wskazania płytkami wzorcowymi.

Suwmiarki w KAMMAR

Potrzebujesz suwmiarki o nietypowym zakresie, ze szczękami specjalnymi albo kilku sztuk z wyjściem danych do stanowiska kontroli? Skontaktuj się z nami - pomożemy dobrać przyrząd do wymiaru i tolerancji, a przy większych zamówieniach przygotujemy ofertę. Przewodnik zakupowy znajdziesz też na blogu Kammar24: Jaką suwmiarkę wybrać?

Zobacz wszystkie suwmiarki w sklepie Kammar24 - blisko 900 pozycji Insize, Kinex, Mitutoyo, Limit, Sylvac i innych, z filtrami zakresu pomiarowego, dokładności, długości szczęk, typu odczytu i wodoodporności.