Wiertarki magnetyczne do metalu - magnesówki sieciowe, akumulatorowe i pneumatyczne

Wiertarka magnetyczna, nazywana też magnesówką, wiertarką magnesową, wiertarką elektromagnetyczną albo wiertarką ze stopą magnetyczną, to przenośna wiertarka kolumnowa, którą przykłada się bezpośrednio do stalowego elementu. Stopa magnetyczna trzyma maszynę na belce, blasze czy słupie - w poziomie, w pionie, a przy odpowiednim zabezpieczeniu także nad głową. Dzięki temu otwór 22 mm pod śrubę M20 albo 50 mm pod przepust wykonasz na montażu, bez przenoszenia ciężkiego detalu pod wiertarkę stołową.

W sklepie Kammar24 mamy 100 modeli w kategorii wiertarki magnetyczne od 11 producentów: Euroboor, Promotech, Rotabroach, Optimum, Metallkraft, DeWALT, Makita, Metabo, Evolution, Luna i Proma. Są wśród nich wiertarki sieciowe 230 V, akumulatorowe i pneumatyczne, o średnicy wiercenia od 28 do 200 mm. W tym artykule porównujemy parametry, które naprawdę decydują o wyborze: siłę magnesu, minimalną grubość materiału, skok, wrzeciono i masę.

Jak działa wiertarka magnetyczna

Magnesówka to w praktyce mała wiertarka kolumnowa: silnik z przekładnią przesuwa się na prowadnicy, a posuw zadaje się ręcznie trzema ramionami pokrętła (w niektórych modelach automatycznie). Zamiast stołu i podstawy jest stopa magnetyczna, która dociska maszynę do obrabianego elementu. Najważniejsze konsekwencje tej budowy:

• pracuje głównie z frezami trepanacyjnymi - wiertło koronowe wycina tylko pierścień materiału, więc ta sama maszyna wierci nim znacznie większe otwory niż wiertłem krętym. Przykłady z kart produktów: Promotech PRO 50 - frez do 50 mm, wiertło kręte do 23 mm; PRO 72 - 70 i 25 mm; PRO 122T - 120 i 32 mm,
• średnica w nazwie modelu to średnica freza - ECO.32, EVO42, PRO 50 czy ELEMENT 75 oznaczają maksymalny frez trepanacyjny, nie wiertło kręte. Niektóre kompaktowe maszyny, jak PRO 36 MINI, w ogóle nie są przeznaczone do wierteł krętych,
• skok roboczy ogranicza głębokość i długość narzędzia - od 40 mm w niskoprofilowej Euroboor ECO.36+, przez 150 mm w ECO.32 i 160 mm w PRO 50, do 240 mm w Evolution EVO42. Frez o głębokości 50 mm z pilotem potrzebuje zwykle ok. 90-100 mm skoku,
• bezpieczeństwo zależy od magnesu - cała siła docisku i moment skrawania przenoszone są przez stopę, dlatego jej parametry są ważniejsze niż sama moc silnika.

Siła przylegania magnesu i minimalna grubość materiału

Siła przylegania stopy w modelach z naszej oferty wynosi od 3000 N (stopa próżniowa VAC.50S+) do 18 500 N (Rotabroach ELEMENT 75), a w największej pneumatycznej PRO-200 A ATEX 2 × 15 000 N. Wartość katalogowa jest mierzona w warunkach idealnych: gruba, czysta i płaska płyta ze stali niskowęglowej. W praktyce siłę obniżają:

• zbyt cienki materiał - strumień magnetyczny nie mieści się w cienkiej blasze i siła gwałtownie spada. Dlatego producenci podają minimalną grubość: PRO 36 MINI i PRO 50 - 6 mm, PRO 72 - 8 mm, PRO 122T - 10 mm. Do cienkich blach są wersje specjalne: PRO 36 T3 (od 3 mm, 9000 N, podstawa 100 × 200 mm) i Rotabroach ELEMENT 40 z magnesem stałym (od 3 mm),
• szczelina powietrzna - farba, ocynk, rdza, zgorzelina, wióry pod stopą albo nierówna powierzchnia. Nawet ułamek milimetra przerwy wyraźnie zmniejsza siłę, dlatego przed postawieniem maszyny oczyść miejsce i stopę,
• rodzaj materiału - austenityczna stal nierdzewna (np. 1.4301, AISI 304), aluminium i miedź są praktycznie niemagnetyczne. Na takich materiałach stosuje się stopę próżniową, mocowanie mechaniczne albo podkładkę stalową przykręconą do detalu,
• spadek napięcia - elektromagnes słabnie przy zbyt długim lub zbyt cienkim przedłużaczu i przy niestabilnym agregacie. Przy pracy z agregatem warto wybrać maszynę z zabezpieczeniem przed wahaniami zasilania.

Nowoczesne maszyny same pilnują warunków pracy. W Promotech PRO 50 i PRO 72 system MPAC wykrywa zbyt słabe przyleganie i nie pozwala pracować na zbyt cienkim elemencie, a podstawa ESB po zatrzymaniu silnika zmniejsza moc magnesu o 50% (podobnie działa 2-stopniowy elektromagnes w Euroboor ECO.100S+/T). Euroboor stosuje też czujnik Gyro-Tec, który wyłącza silnik, gdy maszyna nagle się przemieści, a w części modeli wskaźnik LED siły magnesu.

Rodzaje wiertarek magnetycznych - zasilanie i sposób mocowania

• Sieciowe 230 V z elektromagnesem - 77 modeli w ofercie, najszerszy wybór średnic i mocy. Standard w warsztacie i na montażu, gdzie jest dostęp do prądu.
• Akumulatorowe - do pracy na wysokości, na budowie i tam, gdzie kabel przeszkadza. Euroboor EBM.36+LP/P-18V (frez do 36 mm) pracuje na akumulatorach Makita LXT 18 V i ma magnes trwały, a według testu producenta na jednym akumulatorze 9 Ah wykonuje do 44 otworów w stali S235 o grubości 10 mm. Promotech PRO 36 BATERYJNA ma elektromagnes 8500 N, a DeWALT DCD1623 18 V wierci frezem do 50 mm przy sile magnesu 9900 N.
• Z magnesem stałym (neodymowym) - magnes nie potrzebuje zasilania, więc maszyna nie odpadnie przy zaniku prądu. PRO 36 PM (6000 N) pracuje też na powierzchniach wypukłych od średnicy 80 mm i wklęsłych od 1000 mm.
• Ze stopą próżniową - Euroboor VAC.50S+ mocuje się podciśnieniem, więc wierci także w stali nierdzewnej, aluminium czy miedzi. Siła przylegania to 3000 N, dlatego w stali producent ogranicza frez do 30 mm, a w innych materiałach do 50 mm.
• Pneumatyczne - do stref zagrożonych wybuchem, wilgotnego otoczenia i stoczni. Euroboor AIR.55 (frez do 55 mm, 9000 N) wymaga ciśnienia 6,3-8 bar, a Promotech oferuje wersje z certyfikatem ATEX, aż do PRO-200 A ATEX (frez 200 mm, gwintowanie M48, masa 130 kg).

Niskoprofilowe, do rur i do szyn - maszyny do zadań specjalnych

Standardowa magnesówka z frezem ma 350-550 mm wysokości. Między półkami dwuteownika, wewnątrz profilu zamkniętego albo w ciasnej konstrukcji to za dużo. Wtedy przydają się wersje specjalne:

• niskoprofilowe - Euroboor ECO.36+ ma tylko 165 mm wysokości (frez do 36 mm, 12 000 N, 10,3 kg), a Rotabroach ELEMENT 50 LOW PROFILE i Unibor ELP50 - 179 mm przy frezie do 50 mm. Napęd jest poziomy, a skok krótki (40-50 mm), więc stosuje się w nich krótkie frezy,
• do rur - Euroboor TUBE.30 ma stopę z pryzmą i wierci w rurach od średnicy 75 mm. Metallkraft RB 127 to wiertarka lufowa mocowana łańcuchem do rur 32-203 mm, z otwornicą do 127 mm,
• do szyn kolejowych - Euroboor RAIL.40S (frez 12-36 mm, 380 obr./min pod obciążeniem) ma adaptery do profili S49, S54, TR68, UIC50, UIC54 i UIC60. Więcej modeli znajdziesz w kategorii wiertarki do szyn kolejowych,
• lekkie do pracy na wysokości - Euroboor ECO.30 waży 8,5 kg przy sile magnesu 12 000 N, a PRO 36 MINI 10 kg. Dla porównania PRO 122T waży 25 kg, a ELEMENT 75 - 23,5 kg.

Wrzeciono: Weldon 19 mm czy stożek Morse'a, gwintowanie i obroty

Mniejsze magnesówki mają wrzeciono z bezpośrednim mocowaniem frezów z chwytem Weldon 19,05 mm (3/4"). Większe mają gniazdo stożka Morse'a MK2 lub MK3 - wtedy frez mocuje się w uchwycie Weldon osadzonym w stożku, a po wyjęciu uchwytu można użyć wiertła krętego z chwytem stożkowym, rozwiertaka albo uchwytu wiertarskiego. W ofercie są 32 modele ze stożkiem Morse'a i 20 z funkcją gwintowania.

• Obroty - im większa średnica freza, tym niższe obroty. Dlatego większe maszyny mają 2 lub 4 biegi: PRO 50 - 240 i 480 obr./min, PRO 72 - 160 i 390 obr./min, PRO 122T - cztery zakresy od 75 do 570 obr./min. Płynna regulacja (52 modele w ofercie) pozwala dopasować prędkość do stali nierdzewnej czy aluminium. Wartości prędkości skrawania i wzór na obroty podajemy w artykule o wiertłach koronowych.
• Gwintowanie - wymaga niskich obrotów i zmiany kierunku na lewe, żeby wykręcić gwintownik. Sam stożek Morse'a nie oznacza, że maszyna gwintuje - musi to dopuszczać producent. Przykłady: Optimum DM 48VT - do M16, Rotabroach ELEMENT 50 - M3-M20, ELEMENT 75 - M3-M24, PRO 122T - do M30.
• Automatyczny posuw - w seryjnej pracy (np. 30 otworów w blachownicy) maszyna sama dociska frez ze stałym posuwem i wycofuje się po przewierceniu. Tak działa Rotabroach ELEMENT 50 z auto posuwem (13 500 N, skok 140 mm).
• Duże średnice - Euroboor ECO.100S+/T (MK3, 4 biegi, frez do 100 mm), PRO 122T (do 120 mm, 18 000 N, skok 225 mm) i ECO.200S/T (frez do 200 mm, silnik bezszczotkowy 2800 W).

Jak dobrać wiertarkę magnetyczną - ściągawka

1. Średnica otworów - pod śruby wierci się otwory przejściowe wg EN ISO 273 (szereg średni): M16 - 18 mm, M20 - 22 mm, M24 - 26 mm, M30 - 33 mm. To zgodne z luzem nominalnym 2 mm dla śrub M16-M24 i 3 mm od M27 w konstrukcjach stalowych wg PN-EN 1090-2. Do typowego montażu wystarczy więc maszyna klasy 32-36 mm, a otwory pod przepusty i M30 wymagają klasy 50 mm.
2. Grubość i rodzaj materiału - sprawdź minimalną grubość z karty maszyny (zwykle 6-10 mm). Do cienkich blach wybierz PRO 36 T3 lub magnes stały, do stali nierdzewnej i aluminium stopę próżniową.
3. Miejsce pracy - na wysokości liczy się masa (8,5-12 kg) i akumulator, w ciasnych profilach niski profil (165-179 mm), w strefach Ex wersja pneumatyczna ATEX.
4. Dodatkowe operacje - wiercenie wiertłami krętymi, rozwiercanie, gwintowanie: wybierz stożek Morse'a MK2/MK3 i model z regulacją obrotów oraz biegiem wstecznym.
5. Seria otworów - przy kilkudziesięciu otworach dziennie warto rozważyć automatyczny posuw i mocniejszy magnes.

Bezpieczna praca z wiertarką magnetyczną

• Zawsze zakładaj łańcuch lub pas bezpieczeństwa - jest w zestawie każdej maszyny. Przy pracy w pionie i nad głową chroni przed upadkiem maszyny, gdy magnes straci przyczepność.
• Nie spawaj na elemencie, na którym stoi wiertarka - prąd spawania może popłynąć przez stopę i przewód ochronny maszyny i uszkodzić instalację oraz elektronikę.
• Kontroluj wióry i rdzeń - długie wióry nawijają się na frez, a wypychany przez pilota rdzeń wyskakuje z dużą siłą. Przy pracy nad głową chłodzenie podawaj zgodnie z instrukcją (smar w paście lub spray zamiast cieczy z grawitacyjnego zbiornika).
• Przedłużacz o odpowiednim przekroju - przy długich przewodach spadek napięcia zmniejsza siłę elektromagnesu.

Do maszyn mamy też frezy trepanacyjne (ponad 1100 pozycji), uchwyty i adaptery (MK2/MK3 na Weldon, Weldon na Fein Quick-In, adaptery uchwytu wiertarskiego) oraz pozostałe akcesoria do wiertarek magnetycznych. Praktyczne porady przy pierwszym zakupie znajdziesz w poradniku Magnesówka - jaką wiertarkę magnetyczną wybrać?, a o maszynach z Białegostoku piszemy w artykule PROMOTECH - wiertarki magnetyczne i ukosowarki.

Najczęściej zadawane pytania

Czy wiertarka magnetyczna utrzyma się na stali nierdzewnej?

Na austenitycznej stali nierdzewnej (np. 1.4301, 1.4404) - nie, bo ta stal jest praktycznie niemagnetyczna. Rozwiązania to wiertarka ze stopą próżniową (Euroboor VAC.50S+), przykręcenie do detalu płyty ze stali konstrukcyjnej, na której stanie magnes, albo mocowanie mechaniczne. Ferrytyczne i martenzytyczne stale nierdzewne są magnetyczne, ale słabiej niż stal konstrukcyjna.

Jaką najcieńszą blachę można wiercić magnesówką?

Typowe maszyny wymagają 6-10 mm stali (np. PRO 50 - 6 mm, PRO 72 - 8 mm, PRO 122T - 10 mm). Na cieńszej blasze siła magnesu spada poniżej bezpiecznego poziomu. Do blach od 3 mm są przeznaczone Promotech PRO 36 T3 i Rotabroach ELEMENT 40 z magnesem stałym. Można też podłożyć pod blachę grubszą płytę stalową, która zwiększy przekrój dla strumienia magnetycznego.

Czy magnesówką można wiercić zwykłymi wiertłami krętymi?

Tak, jeśli pozwala na to konstrukcja: wiertła z chwytem Weldon 19 mm (zwykle 6-14 mm), wiertła z chwytem stożkowym w maszynach z MK2/MK3 albo wiertła walcowe w uchwycie wiertarskim na adapterze. Średnica wiertła krętego jest jednak 2-3 razy mniejsza niż freza - np. 23 mm zamiast 50 mm w PRO 50. Niektóre modele (np. PRO 36 MINI) pracują wyłącznie z frezami trepanacyjnymi.

Wiertarka magnetyczna sieciowa czy akumulatorowa?

Sieciowa daje większy wybór średnic (do 200 mm), wyższą moc i nieograniczony czas pracy - to wybór do warsztatu i hali. Akumulatorowa (frez do 36-50 mm) sprawdza się na wysokości, na budowie bez dostępu do prądu i wszędzie tam, gdzie kabel przeszkadza. Modele z magnesem trwałym, jak Euroboor EBM.36, nie tracą przyczepności nawet po rozładowaniu akumulatora.

Wiertarki magnetyczne w KAMMAR

Nie wiesz, którą maszynę wybrać do konkretnych otworów, materiału albo miejsca pracy? Skontaktuj się z nami - pomożemy dobrać wiertarkę, frezy i osprzęt, a przy większych zamówieniach przygotujemy ofertę.

Zobacz wszystkie wiertarki magnetyczne w sklepie Kammar24 - 100 modeli Euroboor, Promotech, Rotabroach, Optimum, Metallkraft, DeWALT, Makita, Metabo i innych, z filtrami średnicy wiercenia, zasilania, mocy, gwintowania i stożka Morse'a.