Tarcze do drewna - piły tarczowe do pilarki, ukośnicy, krajzegi i formatówki CMT, Globus, Makita

Tarcze do drewna (piły tarczowe, tarcze pilarskie) dobiera się do trzech rzeczy: maszyny, materiału i rodzaju cięcia. Ta sama średnica 250 mm może mieć 24 zęby do szybkiego cięcia wzdłużnego desek albo 80 zębów do czystego cięcia płyt laminowanych - i każda z nich w złym zastosowaniu da słaby efekt. W tym artykule wyjaśniamy, jak dobrać tarczę do pilarki ręcznej, zagłębiarki, ukośnicy, pilarki stołowej (krajzegi) i piły formatowej: średnicę, otwór, liczbę i kształt zębów, kąt natarcia i grubość rzazu.

W sklepie Kammar24 w kategorii tarcze do drewna i płyt wiórowych jest ok. 1200 pozycji. Najwięcej tarcz ma CMT Orange Tools (373), polski Globus z Wapienicy (247) i Makita (110), a dalej DeWALT (75), ITA Tools (70), Luna (66), AWTools, Artpol, Yato i Bosch. Średnice od 50 do 800 mm - najczęściej 300, 250, 350, 160 i 400 mm.

Tarcza do pilarki ręcznej, ukośnicy, krajzegi i formatówki

• pilarka tarczowa ręczna - tarcze 160-190 mm (większe pilarki 210-235 mm), zwykle 24-48 zębów, cienki rzaz, np. Makita MAKFORCE 190 x 30 mm, 40 zębów lub DeWALT Extreme XR 190 mm, 60 zębów do pilarek akumulatorowych,
• zagłębiarka - najczęściej 160 lub 165 mm z otworem 20 mm, 48-56 zębów do czystego cięcia płyt i blatów z szyną, np. Globus ZAG2 WOOD 165 x 20 mm, 48 zębów albo CMT 160 x 20 mm, 56 zębów do Makita i Festool,
• ukośnica - 216, 250-260 i 305 mm, 60-100 zębów, kąt natarcia mały lub ujemny, np. Makita MAKBLADE 305 mm, 100 zębów, 5° do listew, paneli i precyzyjnych cięć kątowych,
• pilarka stołowa (krajzega) - 250-315 mm, do cięcia wzdłużnego tarcza 24-28 zębów, np. CMT 315 x 30 mm, 28 zębów, 20°, a do uniwersalnej pracy 40-48 zębów,
• piła formatowa (formatówka) - tarcza główna 300-350 mm (do 450 mm), 72-96 zębów, np. Globus LL CUT 315 x 30 mm, 96 zębów, pracuje razem z podcinakiem,
• przecinarki i traki - tarcze 400-800 mm do cięcia wzdłużnego tarcicy i drewna opałowego, np. Globus 450 x 30 mm, 32 zęby, rzaz 4,2 mm.

Średnica tarczy musi odpowiadać maszynie - nie zakładaj większej tarczy, niż podaje producent pilarki, bo nie zmieści się pod osłoną i przekroczy dopuszczalną prędkość obwodową. Mniejsza tarcza zmniejsza głębokość cięcia.

Średnica otworu - 30, 20 czy 25,4 mm

Otwór tarczy musi pasować do wałka (wrzeciona) pilarki. W Kammar24 najwięcej tarcz ma otwór 30 mm (ok. 700 pozycji, ukośnice, pilarki stołowe, formatówki i wiele pilarek ręcznych), dalej 20 mm (158, małe pilarki i zagłębiarki), 22 mm (podcinaki), 16 mm oraz 25,4 mm (1") w tarczach DeWALT i Evolution. Tarczę z większym otworem montuje się na mniejszy wałek tylko przez dopasowany pierścień redukcyjny - wiele tarcz ma je w komplecie (np. 30/20/16 mm). Tarcze do formatówek mają też dodatkowe otwory zabierakowe (oznaczenia combi, combo) pod kołki kołnierza konkretnych maszyn.

Ile zębów - cięcie wzdłużne, poprzeczne i płyty

Mniej zębów to szybsze cięcie i lepsze odprowadzanie wióra, więcej zębów - czystsza krawędź, ale wolniejszy posuw i więcej ciepła. Orientacyjnie dla tarczy 250 mm:

• cięcie wzdłużne (wzdłuż włókien) - 20-28 zębów, duży kąt natarcia 15-25°, np. CMT ITK Plus 250 x 30 mm, 24 zęby, 20°, rzaz 2,4 mm,
• uniwersalne (wzdłuż i w poprzek) - 40-48 zębów, np. Bosch Optiline 190 mm do drewna i płyt w pilarce ręcznej,
• cięcie poprzeczne (w poprzek włókien, listwy, wykończenie) - 60-80 zębów, kąt 5-15° lub ujemny, np. CMT 216 x 30 mm, 64 zęby, -5° do ukośnicy,
• płyty wiórowe, MDF i laminat - 72-96 zębów (dla 250-315 mm), np. Globus LL CUT 250 x 30 mm, 80 zębów,
• drewno z gwoździami (rozbiórki, szalunki, palety) - tarcze budowlane z mocnymi zębami, np. CMT 315 x 30 mm, 24 zęby,
• rowkowanie - grube tarcze do rowków i wręgów, np. CMT 150 x 30 mm, rowek 4 mm, oraz zestawy do rowków dado.

Mniejsze tarcze mają proporcjonalnie mniej zębów: dla 190 mm cięcie wzdłużne to 12-24 zęby, uniwersalne 40, a wykończeniowe 48-60 zębów.

Kształt zęba i kąt natarcia

• ząb płaski (FT, FZ) - cięcie wzdłużne drewna litego, szybkie i wydajne, krawędź mniej gładka,
• ząb naprzemiennie skośny (ATB, WZ, u Globusa GS) - najpopularniejszy, czyste cięcie poprzeczne i uniwersalne drewna, sklejki i płyt,
• ząb trapezowo-płaski (TCG, TR-F) - płyty laminowane, MDF, HPL, a także tworzywa i aluminium - trapez nacina, płaski ząb poszerza rzaz, krawędź nie odpryskuje,
• ząb wklęsły (HZ, Hollow) - płyty dwustronnie laminowane bez podcinaka.

Kąt natarcia decyduje o agresywności tarczy: 15-25° do cięcia wzdłużnego, 5-15° uniwersalnie, a kąt ujemny (np. -5°) w ukośnicach z przesuwem i pilarkach ramieniowych - tarcza nie wciąga materiału i nie „wspina się” na detal.

Grubość rzazu i podcinak

Oznaczenie 250 x 30 x 3,2/2,2 oznacza średnicę 250 mm, otwór 30 mm, rzaz 3,2 mm (szerokość zęba) i korpus 2,2 mm. Tarcze cienkie (rzaz 1,6-2,4 mm) dają mniej odpadu i mniej obciążają silnik - to dobry wybór do pilarek akumulatorowych i drogiego drewna. Tarcze przemysłowe do pilarek stołowych i przecinarek mają rzaz 3,2-4,4 mm i sztywniejszy korpus.

Na pile formatowej tarcza główna wychodzi od dołu płyty i wyrywa laminat na spodniej stronie. Dlatego przed nią pracuje podcinak - mała tarcza 80-200 mm, która nacina laminat od spodu na głębokość 1-2 mm. Podcinak musi być minimalnie szerszy od rzazu tarczy głównej: składany (dwie połówki z podkładkami, np. CMT 120 x 22 mm, 12+12 zębów) reguluje się podkładkami, a stożkowy (np. CMT 125 x 22 mm, 24 zęby) - wysokością podniesienia. W ofercie jest ok. 100 podcinaków, także diamentowych.

Bezpieczeństwo i prędkość obrotowa

Norma PN-EN 847-1 wymaga, aby na tarczy była podana maksymalna prędkość obrotowa n max, wymiary i kierunek obrotów. Prędkość obwodowa v [m/s] = π × D [mm] × n [obr./min] / 60 000 - np. tarcza 250 mm przy 4500 obr./min to ok. 59 m/s, a 305 mm przy 3800 obr./min ok. 61 m/s. Zasady:

• nigdy nie przekraczaj n max z tarczy - obroty pilarki muszą być równe lub mniejsze,
• strzałka na tarczy musi zgadzać się z kierunkiem obrotów wałka,
• przy cięciu wzdłużnym na pilarce stołowej używaj klina rozszczepiającego i popychacza,
• tarcze z węglikiem (HM, TCT) ostrz w zakładzie specjalistycznym - dobra tarcza wytrzymuje kilka do kilkunastu ostrzeń. Tępa tarcza przypala drewno i zwiększa ryzyko odbicia,
• żywicę i klej z zębów usuwaj zmywaczem do pił - zabrudzona tarcza tnie jak tępa.

Jak wybrać tarczę do drewna - ściągawka

1. Maszyna - średnica i otwór zgodne z instrukcją pilarki (pilarka ręczna 160-235 mm, ukośnica 216-305 mm, pilarka stołowa 250-315 mm, formatówka 300-350 mm + podcinak).
2. Materiał - drewno lite, płyty wiórowe i MDF, laminat, drewno z gwoździami.
3. Rodzaj cięcia - wzdłużne: mało zębów, ząb płaski lub ATB; poprzeczne i wykończenie: dużo zębów, ATB; laminat: TCG.
4. Kąt natarcia - ukośnica z przesuwem i pilarka ramieniowa: kąt ujemny.
5. Rzaz - akumulatorowa pilarka i drogie drewno: cienki rzaz; maszyny stacjonarne: standardowy 2,8-3,2 mm.

Najczęściej zadawane pytania

Jaka tarcza do pilarki tarczowej ręcznej do drewna?

Do typowej pilarki ręcznej 190 mm z otworem 30 mm (lub 20 mm) najbardziej uniwersalna jest tarcza 190 mm z 24-40 zębami. 24 zęby tną szybko i dobrze sprawdzają się w konstrukcjach i deskach, 40-48 zębów daje czystszą krawędź w sklejce i płytach. Do pilarki akumulatorowej wybierz tarczę z cienkim rzazem.

Ile zębów powinna mieć tarcza do ukośnicy?

Do ukośnicy 216 mm najczęściej 48-64 zęby, do 250-260 mm 60-80 zębów, a do 305 mm 80-100 zębów. Duża liczba zębów i kąt natarcia 5° lub ujemny dają czyste cięcie listew, paneli i elementów wykończeniowych. Do szybkiego cięcia konstrukcyjnego tarcicy wystarczy 24-40 zębów.

Czym różni się tarcza do cięcia wzdłużnego od poprzecznego?

Tarcza do cięcia wzdłużnego ma mało zębów (np. 24 przy 250 mm) i duży kąt natarcia około 20° - szybko usuwa wiór, gdy tnie się wzdłuż włókien. Tarcza do cięcia poprzecznego ma 60-80 zębów naprzemiennie skośnych i mniejszy kąt, dzięki czemu przecina włókna czysto, bez wyrwań na krawędzi.

Czy tarczę 30 mm można założyć na pilarkę z wałkiem 20 mm?

Tak, ale tylko z pierścieniem redukcyjnym 30/20 mm dopasowanym do tarczy - bez niego tarcza nie będzie wycentrowana, zacznie bić i może pęknąć. Odwrotnie się nie da: tarczy z otworem 20 mm nie należy rozwiercać na 30 mm.

Tarcze do drewna w KAMMAR

Potrzebujesz tarczy do konkretnej pilarki, kompletu tarcza + podcinak do formatówki albo ostrzenia pił? Skontaktuj się z nami - pomożemy dobrać średnicę, otwór, liczbę i kształt zębów, a przy większych zamówieniach przygotujemy ofertę. Do obróbki drewna polecamy też frezy do drewna, wiertła do drewna i elektronarzędzia, w tym pilarki tarczowe i ukośnice. Tarcze do stali i aluminium opisujemy we wpisie piły tarczowe do metalu.

Zobacz wszystkie tarcze do drewna w sklepie Kammar24 - ok. 1200 pozycji CMT, Globus, Makita, DeWALT, Bosch, Luna i innych, z filtrami średnicy, otworu, liczby zębów, rodzaju cięcia i materiału.