Elektronarzędzia to ręczne i stacjonarne maszyny z napędem elektrycznym: wiertarki i wiertarko-wkrętarki, młotowiertarki, szlifierki, pilarki, frezarki, strugi, odkurzacze przemysłowe i dziesiątki narzędzi specjalistycznych. W firmie, warsztacie czy na budowie o ich wyborze decyduje kilka parametrów: rodzaj zasilania i platforma akumulatorowa, moc i moment obrotowy, energia udaru, średnica tarczy, poziom drgań i klasa odpylania. W tym artykule wyjaśniamy, co oznaczają te liczby i jak dobrać narzędzie do pracy.
W sklepie Kammar24 w kategorii elektronarzędzia i maszyny jest ponad 7100 pozycji (razem z osprzętem dedykowanym do maszyn), z czego ok. 5200 na magazynie. Najszerzej reprezentowane marki to Makita (ponad 700 pozycji), Metabo (675), DeWALT (579) i HiKOKI (452), a obok nich m.in. Black+Decker, Bosch, Eibenstock, Collomix, Steinel, Virutex, Proxxon, Tormek, Euroboor oraz maszyny warsztatowe Optimum, Metallkraft, Holzstar i Proma.
Główne grupy elektronarzędzi
| Grupa | Do czego | Liczba pozycji w Kammar24 |
|---|---|---|
| Wiertarko-wkrętarki, klucze udarowe | wkręcanie, wiercenie w drewnie i metalu, montaż śrub | 698 |
| Wiertarki | udarowe, kątowe, stołowe kolumnowe, magnetyczne, wiertnice diamentowe | ponad 1500 (z osprzętem) |
| Młotowiertarki i młoty | wiercenie i kucie w betonie i murze | 330 |
| Szlifierki i polerki | kątowe, mimośrodowe, oscylacyjne, taśmowe, proste, stołowe, multitoole | 956 |
| Piły i pilarki | tarczowe, ukośnice, stołowe, szablaste, wyrzynarki, zagłębiarki | 734 |
| Przecinarki | do metalu, betonu, glazury i styropianu | 260 |
| Frezarki | górnowrzecionowe, krawędziowe, do metalu, lamelownice | 191 |
| Odkurzacze i odciągi wiórów | odkurzacze klas L, M, H, odciągi stolarskie | 253 |
| Mieszarki, sprężarki, spawarki | zaprawy i kleje, sprężone powietrze, spawanie MMA/MIG/TIG | 244 / 254 / 276 |
| Tokarki, ostrzałki, giętarki | maszyny warsztatowe 230 V i 400 V | 108 / 154 / 127 |
Zasilanie: sieć 230 V, 400 V czy akumulator
W kategorii elektronarzędzi ok. 1700 pozycji to maszyny sieciowe 230 V, ok. 540 to maszyny trójfazowe 400 V (głównie stacjonarne: tokarki, frezarki, piły, sprężarki), a ponad 1300 to narzędzia akumulatorowe. Wybór zależy od miejsca i charakteru pracy:
- sieciowe 230 V - stała moc bez przerw na ładowanie, niższa cena przy tej samej mocy. Najlepsze do pracy ciągłej: cięcia tarczą 230 mm, kucia, mieszania, szlifowania przez całą zmianę,
- akumulatorowe - brak kabla, szybki start pracy w dowolnym miejscu, bezpieczeństwo na rusztowaniu i w wilgotnym otoczeniu. Przy silnikach bezszczotkowych i akumulatorach 5,0-8,0 Ah zbliżają się wydajnością do maszyn sieciowych średniej mocy,
- 400 V - maszyny stacjonarne o dużej mocy, wymagające gniazda trójfazowego (CEE 16 A lub 32 A).
Platformy akumulatorowe: 12 V, 18 V, 36 V, 40 V i 54 V
Narzędzia akumulatorowe kupuje się w systemie - akumulatory i ładowarki jednego producenta pasują do wszystkich jego narzędzi w danym napięciu. Zanim wybierzesz pierwszą wkrętarkę, zdecyduj, na której platformie chcesz budować park maszyn. W Kammar24 zdecydowanie dominuje 18 V (prawie 700 pozycji), dalej 36 V, 12 V, 40 V i 54 V:
- 12 V (Makita CXT, DeWALT XR 12V) - lekkie, kompaktowe narzędzia do montażu i instalacji. Przykład: DeWALT DCD701N ma tylko 152 mm długości i 57,5 Nm momentu,
- 18 V (Makita LXT, DeWALT XR, Metabo CAS, HiKOKI) - standard profesjonalny, największy wybór narzędzi: od wkrętarek, przez młotowiertarki, po pilarki i szlifierki kątowe. Metabo CAS to system wielomarkowy - akumulator Metabo zasila też narzędzia innych producentów z sojuszu CAS,
- 36 V i 40 V (HiKOKI MultiVolt 36 V, Makita XGT 40 V max) - do zadań, w których 18 V nie wystarcza: młoty SDS-max, duże szlifierki, pilarki 235 mm. Akumulatory HiKOKI MultiVolt pasują także do narzędzi 18 V tej marki,
- 54 V (DeWALT FlexVolt) - akumulatory FlexVolt pracują w narzędziach 54 V i 18 V XR, co pozwala zacząć od 18 V i dokupić narzędzia o wyższej mocy.
Wersja body (oznaczana też jako „bez akumulatora”, np. DHP484Z, DCD701N) to samo narzędzie bez baterii i ładowarki - opłaca się, gdy masz już akumulatory danej platformy. Akumulatory i ładowarki znajdziesz w osobnej kategorii akumulatory i ładowarki (312 pozycji).
Wiertarko-wkrętarki i klucze udarowe - moment obrotowy
Najważniejszy parametr wkrętarki to moment obrotowy w Nm. Producenci podają zwykle dwie wartości: moment twardy (połączenie twarde, np. śruba w stali - wyższa wartość) i miękki (wkręt w drewnie). Orientacyjnie:
- do 30-40 Nm - montaż mebli, wkręty do 5 mm, otwory w drewnie do ok. 20 mm,
- 50-60 Nm - uniwersalna wkrętarka do pracy na budowie, np. Makita DHP484Z (54 Nm, 2 biegi, udar do pracy w cegle),
- ponad 100 Nm - ciężkie wiertarko-wkrętarki do otwornic i wierteł o dużej średnicy,
- klucze udarowe 1/2" - od ok. 200 Nm (np. HiKOKI WR18DF, 220 Nm, śruby M10-M14) do ponad 1000 Nm w modelach 36 V do śrub kół maszyn i konstrukcji stalowych.
Wkrętarka z udarem (oznaczana „udarowa”, np. DHP) wierci także w cegle i pustaku. Do betonu potrzebna jest już młotowiertarka.
Młotowiertarki SDS-plus i SDS-max - energia udaru
Młotowiertarka ma mechanizm elektropneumatyczny, który wbija wiertło w materiał, zamiast tylko je obracać. Dlatego wierci w betonie kilkukrotnie szybciej niż wiertarka udarowa i może także kuć. Moc młota opisuje energia pojedynczego udaru w dżulach, mierzona według procedury EPTA 05/2009 - tylko wartości EPTA można porównywać między producentami.
- SDS-plus (chwyt narzędzia Ø 10 mm) - energia ok. 1-5 J, wiercenie w betonie zwykle do 24-32 mm. Np. Makita HR2810FT - 800 W, 2,8 J, beton do 28 mm; akumulatorowy Metabo KH 18 LTX BL 35 Q - 4,3 J, beton do 32 mm,
- SDS-max (chwyt Ø 18 mm) - energia ok. 5-20 J i więcej, wiercenie dużych otworów i koronkami, kucie bruzd i skuwanie,
- młoty wyburzeniowe HEX 28 lub 30 mm - tylko kucie, energia do ok. 70 J (np. Makita HM1511 - 48,9 J, 19,2 kg).
Szlifierki kątowe - średnica tarczy i obroty
Szlifierka kątowa to najczęściej kupowane elektronarzędzie do metalu. Średnicę tarczy dobiera się do grubości ciętego materiału: głębokość cięcia to mniej więcej jedna trzecia średnicy tarczy (ok. 28 mm dla 115 mm, 33 mm dla 125 mm, 65 mm dla 230 mm). Obroty maszyny muszą być dopasowane do tarczy - tarcze do cięcia i szlifowania według normy EN 12413 mają dopuszczalną prędkość obwodową 80 m/s, co daje maksymalnie ok. 13 300 obr./min dla tarczy 115 mm, 12 200 obr./min dla 125 mm, 10 200 obr./min dla 150 mm i 6600 obr./min dla 230 mm. Nigdy nie zakładaj tarczy o większej średnicy niż przewiduje szlifierka i nie zdejmuj osłony.
W kategorii szlifierki kątowe są 392 pozycje. Na co jeszcze zwrócić uwagę:
- regulacja obrotów (np. DeWALT DWE4257, 2800-10 000 obr./min) - niezbędna do polerowania, szczotek drucianych, tarcz listkowych i obróbki stali nierdzewnej, która przegrzewa się przy wysokich obrotach,
- łagodny rozruch i ochrona przed ponownym uruchomieniem po zaniku zasilania - standard w maszynach 230 mm, np. Makita GA9040R,
- hamulec tarczy i sprzęgło przeciążeniowe - ograniczają odrzut przy zakleszczeniu tarczy.
Tarcze tnące, do szlifowania, listkowe i fibrowe opisujemy we wpisie o materiałach ściernych.
Drgania i pył - normy, o których warto pamiętać
- Drgania - producenci podają wartość emisji drgań w m/s² (z niepewnością K) według normy EN 62841. Dyrektywa 2002/44/WE i polskie rozporządzenie wykonawcze ustalają dla drgań przenoszonych przez kończyny górne próg działania 2,5 m/s² i wartość dopuszczalną 5 m/s² w przeliczeniu na 8-godzinną zmianę - A(8). Przy narzędziu o drganiach 10 m/s² wartość dopuszczalna zostaje osiągnięta już po 2 godzinach rzeczywistej pracy. Dlatego w młotach i dużych szlifierkach warto szukać systemów antywibracyjnych (Makita AVT, Metabo VibraTech MVT, DeWALT Perform & Protect).
- Pył - do odsysania pyłu przy wierceniu, bruzdowaniu i szlifowaniu stosuje się odkurzacze z klasą według EN 60335-2-69: L - pyły o NDS powyżej 1 mg/m³ (przepuszczalność filtra poniżej 1%), M - pył drzewny, pył z betonu, zapraw i cegieł zawierający krzemionkę (NDS od 0,1 mg/m³, przepuszczalność poniżej 0,1%), H - pyły rakotwórcze i chorobotwórcze, w tym azbest (przepuszczalność poniżej 0,005%). Odkurzacze w klasach L, M i H znajdziesz w kategoriach odkurzacze przemysłowe i odkurzacze budowlane.
Jak wybrać elektronarzędzie - ściągawka
- Praca ciągła czy mobilna - przez całą zmianę w jednym miejscu: maszyna sieciowa; na budowie, na wysokości, w wielu punktach: akumulatorowa.
- Platforma - jeśli masz już akumulatory jednej marki, kupuj narzędzia w wersji body na to samo napięcie. Zaczynasz od zera - wybierz 18 V z największym wyborem narzędzi.
- Parametr kluczowy - wkrętarka: moment obrotowy w Nm; młot: energia udaru EPTA w J i chwyt SDS-plus lub SDS-max; szlifierka: średnica tarczy i regulacja obrotów; pilarka: średnica tarczy i głębokość cięcia (np. DeWALT DWE5615 - tarcza 190 mm, cięcie do 68 mm).
- Silnik bezszczotkowy (BL, BLDC, Brushless) - dłuższy czas pracy na jednym akumulatorze i brak szczotek do wymiany. W Kammar24 to prawie połowa narzędzi z opisanym rodzajem silnika.
- Bezpieczeństwo i zdrowie - poziom drgań, odsysanie pyłu, łagodny rozruch, sprzęgło przeciążeniowe.
- Osprzęt - dobierz od razu wiertła, tarcze i brzeszczoty. Do drewna polecamy piły tarczowe, wiertła i frezy do drewna, do konstrukcji stalowych - wiertła koronowe do wiertarek magnetycznych.
Najczęściej zadawane pytania
Czy akumulatory różnych marek są zamienne?
Nie - każdy producent ma własne złącze i elektronikę. Wyjątkiem są systemy wielomarkowe, jak Metabo CAS, oraz zgodność w ramach jednej marki (np. DeWALT FlexVolt 54 V w narzędziach 18 V XR, HiKOKI MultiVolt 36 V w narzędziach 18 V). Adapterów innych firm nie polecamy - mogą wyłączyć zabezpieczenia akumulatora i gwarancję.
Wiertarka udarowa czy młotowiertarka do betonu?
Do pojedynczych otworów do 8-10 mm w cegle i słabszym betonie wystarczy wiertarka udarowa. Do regularnego wiercenia w betonie, otworów pod kotwy i kucia kup młotowiertarkę SDS-plus o energii ok. 2-3 J - wierci szybciej, mniej męczy rękę i nie wymaga dociskania całym ciałem.
Ile Ah powinien mieć akumulator?
Pojemność w Ah wpływa na czas pracy i masę. Do wkrętarek i montażu wystarczy 2,0-3,0 Ah, do młotowiertarek, szlifierek i pilarek - 5,0 Ah i więcej. Narzędzia o dużym poborze prądu działają też wydajniej z akumulatorami o wyższej pojemności, które oddają większy prąd.
Jak sprawdzić, czy tarcza pasuje do szlifierki?
Na tarczy podana jest maksymalna prędkość obrotowa (obr./min) i obwodowa (m/s). Musi być równa lub wyższa niż obroty szlifierki bez obciążenia, a średnica i otwór (zwykle 22,23 mm) - zgodne z osłoną i kołnierzem maszyny.
Elektronarzędzia w KAMMAR
Szukasz narzędzia do konkretnej pracy, kompletujesz park maszyn dla firmy albo potrzebujesz kilku sztuk tego samego modelu? Skontaktuj się z nami - pomożemy dobrać maszynę, platformę akumulatorową i osprzęt, a przy większych zamówieniach przygotujemy ofertę.
Zobacz wszystkie elektronarzędzia i maszyny w sklepie Kammar24 - ponad 7100 pozycji od 100 producentów, w tym Makita, DeWALT, Metabo i HiKOKI, z filtrami zasilania, napięcia akumulatora, mocy, momentu obrotowego, energii udaru i średnicy tarczy.
